Kinderen, Natuur en Gezondheid

Kinderen komen steeds minder in de natuur. Daarvoor zijn een aantal oorzaken en daarmee mogelijke oplossingen te noemen.

Hieronder zijn een aantal praktijkvoorbeelden geplaatst, waarin kinderen en natuur succesvol zijn samengebracht.

Pluk! redt de natuur: 12 juli 2007 t/m 30 juni 2008 in kasteel Groeneveld.
De tentoonstelling Pluk! redt de natuur laat kinderen en volwassenen op een actieve en interactieve manier kennis maken met het belang van hun (groene) leefomgeving. Er zijn twee missies waarbij de krullevaar of de Torteltuin gered kunnen worden. Bungelend over een rekstok met een gameboy in je hand, relaxen in een hangmat of juist pamfletten schrijven voor de actie die je gaat ondernemen om jouw omgeving te redden? Het kan allemaal op de zolder van Kasteel Groeneveld waar de tentoonstelling Pluk! redt de natuur is gehuisvest. Daarbij kun je op veel plaatsen teksten van Annie M.G. Schmidt en originele Pluk-tekeningen van Fiep Westendorp bewonderen.

Speelbos is een verzamelnaam voor veel soorten natuur die zijn ingericht om te spelen. Andere termen die gebruikt worden zijn bijvoorbeeld speelnatuur, natuurspeeltuin of beleefpad. De variatie aan speelbossen is groot. Soms is het daadwerkelijk een bos, soms een meer open, waterrijk gebied. In sommige speelbossen zijn kunstmatige speelvoorzieningen aangebracht, in andere geen enkele. Maar alle speelbossen hebben gemeen dat kinderen er in en met de natuur kunnnen spelen. het boekje " Vrij spel voor het speelbos" is te bestellen bij de Stichting Recreatie

Alle Vlaamse bossen zijn toegankelijk voor voetgangers op de boswegen. Jeugdbewegingen die de paden wensen te verlaten om in het bos te spelen, kunnen dit vrij doen in de speelzones, binnen de toegankelijkheidsperiode van deze speelzone. Buiten de speelzones moet er toestemming gevraagd worden om buiten de paden te spelen. Neem Hiervoor moet contact worden opgenomen met de bevoegde boswachter.


Speeldernis: In 2001 is deze speeltuin in Rotterdam samen met kinderen omgevormd tot een spannende wildernis-speelplek. Vandaar de naam: Speeldernis. Kinderen tot 7 jaar mogen op het voorterrein, vanaf 7 jaar is er een spannend achterterrein.

Natuurspeelplaatsen in Maastricht en omgeving. Door de verstedelijking wordt het voor kinderen steeds moeilijker om in hun eigen buurt in de natuur te spelen. Uit onderzoek blijkt het belang van dit spel voor een gezonde ontwikkeling.

De Nationale Parken, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, de Provinciale Landschappen met hun bezoekercentra, NME Centra en het IVN organiseren vele activiteiten voor de jeugd. Zie hun sites voor het locale aanbod. Een voorbeeld is Het nationale park De Hoge Veluwe met vele activiteiten voor kinderen, zoals een Kindersafari.

Het " Groene Toekomst?!" weblog van Alterra onderzoeksters Jana verboom en Mirjam Broekmeyer bevat actuele informatie over het thema “jeugd, natuur en gezondheid”

Naturally cool! Jongeren ontwerpen groene hangplekken in o.a. R'dam, Enschede en Nijmegen. Verschillende scholen zijn al aan de slag met het ontwerpen van groene ontmoetingsplekken. De gemeente Nijmegen heeft toegezegd vier van deze plekken daadwerkelijk te gaan realiseren. In Rotterdam wordt samen met de Hogeschool gewerkt aan meidenplekken en in Enschede buigen jongeren zich over de inrichting van een ‘belevingsplek’.

Jongeren en natuur als nationale uitdaging. Minstens één topervaring in de natuur voor alle kinderen. Veel kinderen komen niet of nauwelijks in de natuur. Op initiatief van Stichting wAarde stelt een achttal natuur-organisaties zich ten doel dat alle kinderen mogelijkheden dienen te krijgen tenminste één topervaring in de natuur te beleven. Zie de site van Stichting wAarde voor een NRC-artikel en een onderzoeksrapport. (P.M. pdf's koppelen)

Stichting Natuurbeleving draait op drie locaties "Het Bewaarde Land", een natuurbelevings-project voor basisscholen. Hierin maken kinderen in driedaags programma op speelse en creatieve wijze kennis met de natuur.

Ruimte voor de Jeugd is een platform dat de bewegingsvrijheid van kinderen op straat wil bevorderen en beschermen door praktijkontwikkelingen en onderzoeken te volgen en uit te wisselen. U vindt hier overzichten van publicaties en instellingen.

De Vlaamse overheid stimuleert gemeenten en provincies om het milieubeleid steeds verder uit te bouwen. De oprichting van Tandem kadert in deze beleidsevolutie. Tandem kent een aantal projecten op het gebied van kinderen en natuur.

De Europese Commissie heeft een speciale website voor kinderen over natuur in Europa.

Kindervakantiedagkamp De Duinrakkers is een dagkamp voor kinderen van 6 tot 12 jaar uit Amsterdam-Noord. De tenten voor de kinderen worden elk jaar opgezet in de duinen van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland.

Thijsse's Hof: Natuurbeleving stimuleren is een belangrijke activiteit van Thijsse's Hof. Niet door de biologie uitsluitend via de schoolboekjes te behandelen maar door kinderen opdrachten in de Hof te laten doen. Waarnemen door te kijken, te ruiken, soms te voelen en vooral ook te luisteren. Kortom kinderen 'onvergetenlijk te laten beleven', zoals Thijsse dat noemde. Het schoolprogramma bestaat uit een jaarprogramma waarbij kinderen van momenteel 25 schoolklassen in ieder seizoen een bezoek aan de Hof brengen. Onder begeleiding van vrijwilligers en enkele ouders zoeken de kinderen in kleine groepjes zelf de antwoorden op de vragen waarbij het leren waarnemen voorop staat.

Vlindertuinen zijn tuinen waar vlinders kunnen leven. Maar het zijn ook tuinen waar bewoners van zorginstellingen en kinderen elkaar kunnen ontmoeten. Meer weten over wat vlinders en mensen in de tuinen kunnen vinden? Of hoe je zelf een vlindertuin kunt maken?

Stichting Veldwerk organiseert o.a. natuurkampen voor kinderen.

SME Advies is een communicatieadviesbureau, gericht op duurzame ontwikkeling. Zo zijn de educatieve producten van Staatsbosbeheer geinventariseerd en beoordeeld. Het aanbod van Staatsbosbeheer is breed voor de door haar gekozen doelgroepen en thema's, en het bestaat uit didactisch sterke producten.

Orgyd kindergroen werkt aan groenprojecten speciaal voor kinderen. Kindergroen werkt samen met o.a. gemeenten, jeugdzorg, scholen, kinderdagopvang, kinderziekenhuizen om kinderen meer van de buitenruimte te laten genieten.

Pedagogisch adviescentrum Kind en Natuur : Kinderen : eten ongezond, bewegen te weinig, worden overvraagd en krijgen geen rust om op eigen tempo vaardigheden te ontwikkelen. Natuur : helpt bij het bevorderen van gezondheid, spel en persoonlijke groei en evenwichtige ontwikkeling. Het zoekgeraakte natuurbesef, besef dat we bij de natuur horen en niet zonder kunnen, kan zich weer herstellen.

In de campagne Ga voor Gezond, gericht op kinderen op de lagere school ontbreekt nu nog het element groen. Natuur en Milieu wil graag het groen om de school bij het project betrekken. Groen is goed voor de gezondheid (meer bewegen, vaker buiten spelen, minder overgewicht en voor de ouders minder stress) en leefbaarheid van een buurt.

Speel mee met De kleine tuinman. Is uw kind ook graag buiten bezig? Geniet het van samen spelen met andere kinderen, graven in het zand, met takken sjouwen en op onderzoek uit gaan? Kom dan op avontuur bij ‘De kleine tuinman’. Spannende verhalen, ontdekkingstochten, hutten bouwen en wilde beestjes ontmoeten, schatgraven en kunstwerken maken zijn een aantal van de ervaringen die het kind kan meebeleven.

Landgoed Schovenhorst biedt o.a. bosbuitenprogramma’s voor het basisonderwijs.